മാടായിപ്പാറയിലെ വർണ്ണവസന്തവും ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വിവാദച്ചുഴികളും

വൺ ആർട്ട് നേഷൻ കളക്ടീവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മാടായിപ്പാറയിൽ സംഘടിപ്പിച്ച 'കാക്കപ്പൂ സീസൺ 2' ചിത്രകലാ ക്യാമ്പ് 350-ലധികം ചിത്രകാരന്മാരുടെ പങ്കാളിത്തം കൊണ്ട് വലിയ വിജയമായിരുന്നുവെങ്കിലും, പരിപാടിയെക്കാളേറെ ഇപ്പോൾ ചർച്ചയാകുന്നത് കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെയുടെ സഹസ്ഥാപകനും പ്രശസ്ത കലാകാരനുമായ ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ പിന്മാറ്റവും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വെളിപ്പെടുത്തലുകളുമാണ്.

ഒരു വശത്ത് ക്യാമ്പ് സംഘാടകരും ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയും തമ്മിലുള്ള വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻകാല നിലപാടുകളെയും കൊച്ചി ബിനാലെ കാലത്തെ സംഭവവികാസങ്ങളെയും മുൻനിർത്തി 'കർമ്മഫലം' എന്ന രീതിയിലുള്ള രൂക്ഷമായ വിമർശനങ്ങളും കലാസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരികയാണ്. ഈ വിവാദങ്ങളുടെ എല്ലാ വശങ്ങളും താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

കാക്കപ്പൂ ക്യാമ്പും സംഘാടകരുടെ പ്രതീക്ഷകളും

വെറുമൊരു ചിത്രകലാ ക്യാമ്പ് എന്നതിലുപരി, കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും കലാ-സാംസ്കാരിക രംഗത്തെ പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വങ്ങളെ മലബാറിലെ കലാകാരന്മാരുമായി ഒരേ വേദിയിൽ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു വൺ ആർട്ട് നേഷന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി ശ്രീ. കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ, ശ്രീ. എം. മുകുന്ദൻ, ശ്രീ. മുത്തുക്കോയ തുടങ്ങിയ മഹനീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളെ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു.

അവർ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും പ്രായാധിക്യവും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും കാരണം കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ നിർദേശത്തെ മാനിച്ച് പിന്നീട് യാത്ര ഒഴിവാക്കുകയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇന്ത്യൻ സമകാലിക കലാരംഗത്തെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയനായ ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിന് സംഘാടകർ വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.

ജനറൽ കൺവീനർ ശ്രീ. ബാലകൃഷ്ണൻ കതിരൂർ മുഖേനയാണ് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിച്ചതും അദ്ദേഹം വരാമെന്ന് സമ്മതിച്ചതും. രണ്ടുമാസത്തോളം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരും മുഖവും വെച്ച് ക്യാമ്പിന്റെ പ്രചാരണം നടന്നു. ഹൈദരാബാദിൽ നിന്ന് കണ്ണൂരിലേക്കുള്ള വിമാനടിക്കറ്റ്, മടക്കയാത്രയ്ക്കുള്ള ട്രെയിൻ ടിക്കറ്റ്, എ.സി. താമസസൗകര്യം, യാത്രയ്ക്കായി ടാക്സി, ഉപഹാരമായി നൽകാൻ പതിനായിരം രൂപയോളം വിലവരുന്ന വെങ്കലശില്പം എന്നിങ്ങനെ എല്ലാ ക്രമീകരണങ്ങളും സംഘാടകർ പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു.

"വേഷംകെട്ട് നമ്മളോട് വേണ്ടാ": സംഘാടകരുടെ രോഷം

എറണാകുളം, കൊച്ചി, ബെംഗളൂരു, ചെന്നൈ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുപോലും കലാകാരന്മാർ ബോസിനെ കാണാൻ എത്തിയിരിക്കെ, ക്യാമ്പിന്റെ തലേദിവസം താൻ വരുന്നില്ലെന്ന് ഫോണിലൂടെ അദ്ദേഹം അറിയിച്ചത് വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമില്ലായ്മയാണെന്ന് സംഘാടകർ കുറ്റപ്പെടുത്തി. ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ ക്രെഡിബിലിറ്റിയെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് 'വേഷംകെട്ട് നമ്മളോട് വേണ്ടാ' എന്ന തലക്കെട്ടിലാണ് സംഘാടകർ രംഗത്തുവന്നത്.

മാടായിപ്പാറ സംരക്ഷണം എന്ന പേരിൽ ഉയർന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ ക്യാമ്പിനെ ബാധിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും, എന്നാൽ കണ്ണൂരിലെ ചില പ്രമുഖ കലാകാരന്മാരും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും ബോസിനെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും അവർ ആരോപിച്ചു. ഒരു സംഘടനയോട് വിയോജിപ്പുണ്ടാകാം, എന്നാൽ 350-ലധികം കലാകാരന്മാരുടെ കൂട്ടായ്മയെ തകർക്കാൻ പിന്നിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് കലാകാരന്റെ ധാർമ്മികതയല്ല.

സൗകര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറുന്ന പരിസ്ഥിതി സ്നേഹം ഒരു വേഷംകെട്ടാണെന്നും അവർ തുറന്നടിച്ചു. എന്തെങ്കിലും സംശയമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ സംഘാടകരോട് ചോദിക്കാമായിരുന്നിട്ടും കേട്ടുകേൾവികൾ വിശ്വസിച്ച് പിന്മാറിയത് ശരിയായില്ല. എന്നാൽ ബോസ് വന്നില്ലെങ്കിലും കേരളത്തിലെ മികച്ച പത്ത് കലാകാരന്മാർ പത്ത് ക്യാൻവാസുകളിൽ ഒരേസമയം നിറങ്ങൾ ചാർത്തിക്കൊണ്ട് ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കലയെക്കൊണ്ട് തന്നെ ക്യാമ്പ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. അവിടെ ഉയർന്ന ചെണ്ടയുടെ ഓരോ പ്രഹരവും കലാകാരന്മാരെ ഭിന്നിപ്പിക്കുന്നവർക്കും കപട പരിസ്ഥിതി സ്നേഹികൾക്കുമുള്ള മറുപടിയായിരുന്നുവെന്ന് അവർ വ്യക്തമാക്കി.

ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ വിശദീകരണം

സംഘാടകരിൽ ഒരാളായ ശ്രീ. ധനേഷ് മാമ്പയുടെ കുറ്റപ്പെടുത്തലുകൾക്ക് മറുപടിയായി ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി തന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി. ജൂലൈ 25-ന് ക്ഷണം ലഭിച്ചപ്പോൾ തന്നെ മറ്റ് തിരക്കുകൾ മാറ്റിവെച്ച് ആഗസ്റ്റ് 16-ലെ പരിപാടിക്കായി സമയം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ, മുത്തുക്കോയ തുടങ്ങിയവരെ കാണാൻ അതിയായ ആഗ്രഹവുമുണ്ടായിരുന്നു.

എന്നാൽ പരിപാടിക്ക് മുമ്പുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ മാടായിപ്പാറയിലെ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രതിഷേധങ്ങളെക്കുറിച്ചും നിരവധി സന്ദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ആ സാഹചര്യത്തിൽ താൻ അവിടെയെത്തുന്നത് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പബ്ലിസിറ്റിയും മൈലേജും നൽകാൻ കാരണമാകുമെന്നും, അത് സംഘാടകർക്ക് അനാവശ്യ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും മനസ്സിലാക്കിയതിനാലാണ് പിന്മാറിയത്.

സംഘാടകർക്ക് കൂടുതൽ ഗുണകരമാകുമെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ എടുത്ത തീരുമാനത്തിൽ തനിക്ക് ഖേദമില്ല. ആരോടും പറയാതെയല്ല പിന്മാറിയതെന്നും, ഹൈദരാബാദിൽ നിന്ന് യാത്ര പുറപ്പെടുന്നതിന് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുൻപ് ജനറൽ കൺവീനറും സുഹൃത്തുമായ ബാലകൃഷ്ണൻ കതിരൂരുമായി സംസാരിച്ച ശേഷമാണ് അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. യാഥാർത്ഥ്യം അന്വേഷിക്കാതെ തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ സംഘാടകർ പ്രതികരിച്ചതിൽ അദ്ദേഹം അത്ഭുതവും രേഖപ്പെടുത്തി.

കർമ്മഫലത്തിന്റെ കനൽവഴികൾ: ഉയരുന്ന മറ്റ് വിമർശനങ്ങൾ

മാടായിപ്പാറ വിവാദം പുകയുന്നതിനിടെ, ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ കൊച്ചി ബിനാലെ കാലത്തെ നിലപാടുകളും വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ വിവാദങ്ങളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മറ്റ് ചില കോണുകളിൽ നിന്നും രൂക്ഷമായ വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നുവരുന്നുണ്ട്. സ്വന്തം സമ്പാദ്യവും വീടും സ്വർണ്ണവും വരെ പണയപ്പെടുത്തി, കടക്കെണിയിൽ മുങ്ങി കൊച്ചി ബിനാലെ എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര പ്രസ്ഥാനം കെട്ടിപ്പടുത്തത് ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയും റിയാസ് കോമുവും ചേർന്നായിരുന്നു.

എന്നാൽ ബിനാലെ പച്ചപിടിച്ചു തുടങ്ങിയ കാലത്ത്, അജ്ഞാതമായ ഒരൊറ്റ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പോസ്റ്റിലൂടെ ഉയർന്ന മീറ്റൂ ആരോപണത്തിൽ റിയാസ് കോമുവിന് പടിയിറങ്ങേണ്ടി വന്നു. അന്ന് ആ ആരോപണങ്ങളിൽ സത്യമുണ്ടോ എന്ന് നോക്കാതെ, തന്റെ സഹപ്രവർത്തകനെതിരെ ബോസ് പുലർത്തിയ മൗനവും പിന്നീട് അവജ്ഞയോടെ സംസാരിച്ചതും വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. സൗഹൃദത്തേക്കാൾ വലുത് ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രതിച്ഛായയാണെന്നായിരുന്നു അന്നത്തെ വ്യാഖ്യാനം.

എന്നാൽ കാലം കാത്തുവെച്ച കാവ്യനീതിപോലെ, ബിനാലെ എന്നാൽ താൻ തന്നെയാണെന്ന ബോധത്തോടെ നിന്ന ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ കരിയറിലും സമാനമായ വീഴ്ചയുണ്ടായി. ഒരു വനിതാ ജീവനക്കാരി നൽകിയ ലൈംഗിക പീഡന പരാതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തിക്ക് മേൽ വലിയ കരിനിഴലാണ് വീഴ്ത്തിയത്.

"നമ്മുക്ക് നാമേ പണിവത് നാകം നരകവുമതുപോലെ" എന്ന വരികളെ അന്വർത്ഥമാക്കും വിധം, അന്ന് റിയാസ് കോമുവിനെതിരെ ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങളിൽ ലാഭനഷ്ടങ്ങൾ കണക്കുകൂട്ടിയ ബോസ്, ഇന്ന് അതേ കുഴിയിൽ തന്നെ വീണിരിക്കുകയാണെന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. കൊച്ചി ബിനാലെ എന്ന പ്രസ്ഥാനം മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോഴും, അതിന്റെ ശില്പികൾ അധികാരത്തിന്റെ ഗർവ്വും സഹപ്രവർത്തകരോടുള്ള അവഗണനയും കാരണം വിവാദങ്ങളുടെയും നാണക്കേടിന്റെയും പടിയിറങ്ങുന്നത് കർമ്മഫലമാണെന്നാണ് കലാലോകത്തെ ഒരു വിഭാഗം വിലയിരുത്തുന്നത്.

ചുരുക്കത്തിൽ, മാടായിപ്പാറയിലെ അവസാന നിമിഷത്തെ പിന്മാറ്റവും, കൊച്ചി ബിനാലെ കാലത്തെ നിലപാടുകളും, വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ ആരോപണങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന് ഒരു വലിയ വിവാദച്ചുഴിയിലാണ് ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്നത്. ഒരു കലാകാരന്റെ ക്രെഡിബിലിറ്റിയും ധാർമ്മികതയും ഒരേസമയം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന അപൂർവ്വ സാഹചര്യത്തിനാണ് കലാകേരളം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.

കാക്കപ്പൂ സീസൺ 2: മാടായിപ്പാറയിലെ വർണ്ണോത്സവം

കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മാടായിപ്പാറയുടെ പ്രകൃതിഭംഗിയെ സാക്ഷിയാക്കി 'വൺ ആർട്ട് നേഷൻ കളക്ടീവ്' സംഘടിപ്പിച്ച 'കാക്കപ്പൂ സീസൺ 2' കേവലമൊരു ചിത്രരചനാ ക്യാമ്പ് എന്നതിലുപരി മലബാറിലെ ഏറ്റവും വലിയ കലാസംഗമങ്ങളിലൊന്നായാണ് ചരിത്രത്തിൽ ഇടംനേടുന്നത്.

ഇന്ത്യയിലെയും കേരളത്തിലെയും പ്രമുഖ കലാകാരന്മാരെയും പ്രാദേശിക കലാകാരന്മാരെയും ഒരേ വേദിയിൽ കൊണ്ടുവരിക എന്ന അതിവിപുലമായ ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ആഗസ്റ്റ് പതിനാറിന് ഈ പരിപാടി അരങ്ങേറിയത്. മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപേ തന്നെ ക്യാമ്പിനായുള്ള ഒരുക്കങ്ങളും പ്രചാരണങ്ങളും സംഘാടകർ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ജനറൽ കൺവീനർ ബാലകൃഷ്ണൻ കതിരൂർ, ധനേഷ് മാമ്പ തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഈ ബൃഹത്തായ കലാക്യാമ്പിന് അരങ്ങൊരുങ്ങിയത്.

കേരളത്തിന്റെ കലാ-സാംസ്കാരിക രംഗത്തെ അതികായന്മാരെ ക്യാമ്പിന്റെ ഭാഗമാക്കാൻ സംഘാടകർ തുടക്കം മുതലേ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പ്രശസ്ത ശില്പി കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ, സാഹിത്യകാരൻ എം. മുകുന്ദൻ, ചിത്രകാരൻ മുത്തുക്കോയ തുടങ്ങിയ മഹനീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളെ ക്യാമ്പിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇവർ സ്നേഹപൂർവ്വം ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും പ്രായാധിക്യവും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും കാരണം പിന്നീട് യാത്ര ഒഴിവാക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെ സഹസ്ഥാപകൻ കൂടിയായ ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയെ ഉദ്ഘാടകനായി നിശ്ചയിക്കുകയും രണ്ടുമാസത്തോളം വിപുലമായ പ്രചാരണം നടത്തുകയും ചെയ്തത്.

പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും വലിയ ജനപങ്കാളിത്തമാണ് കാക്കപ്പൂ ക്യാമ്പിൽ ദൃശ്യമായത്. എറണാകുളം, കൊച്ചി, ബെംഗളൂരു, ചെന്നൈ തുടങ്ങിയ ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുൾപ്പെടെ മുന്നൂറ്റിയൻപതിലധികം ചിത്രകാരന്മാർ ക്യാമ്പിന്റെ ഭാഗമാകാൻ എത്തിച്ചേർന്നു. കലാകാരന്മാർക്ക് പുറമെ ആയിരക്കണക്കിന് കലാസ്വാദകരും അന്ന് മാടായിപ്പാറയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി.

മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ഉദ്ഘാടകനായ ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരി അവസാന നിമിഷം പിന്മാറിയെങ്കിലും, ചരിത്രം കണ്ട ഏറ്റവും വേറിട്ട ഉദ്ഘാടനത്തിനാണ് മാടായിപ്പാറ അന്ന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. കേരളത്തിലെ പത്ത് മികച്ച കലാകാരന്മാർ പത്ത് ക്യാൻവാസുകൾക്ക് മുന്നിൽ അണിനിരക്കുകയും, വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെയും ചെണ്ടമേളത്തിന്റെയും ആവേശകരമായ അകമ്പടിയോടെ ഒരേസമയം ആ ക്യാൻവാസുകളിൽ നിറങ്ങൾ ചാർത്തുകയും ചെയ്തു. കലയെക്കൊണ്ട് തന്നെ കലയെ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യുന്ന ആ അപൂർവ്വ കാഴ്ച തകർക്കാനാവാത്ത കൂട്ടായ്മയുടെ പ്രതീകമായി മാറി.

മാടായിപ്പാറയുടെ പാരിസ്ഥിതിക സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആ സമയത്ത് ചില പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നിരുന്നെങ്കിലും, അത് ക്യാമ്പിന്റെ നടത്തിപ്പിനെ യാതൊരു തരത്തിലും ബാധിച്ചിരുന്നില്ല. എങ്കിലും, ഇതേ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ചിലർ നടത്തിയ തെറ്റായ ഇടപെടലുകളാണ് പിന്നീട് വലിയ വിവാദങ്ങൾക്കും ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ പിന്മാറ്റത്തിനും വഴിവെച്ചത്.

തടസ്സങ്ങൾക്കും അഭ്യൂഹങ്ങൾക്കും മീതെ, ആയിരക്കണക്കിന് കലാസ്നേഹികളുടെയും മുന്നൂറ്റിയൻപതിലേറെ കലാകാരന്മാരുടെയും കരുത്തിൽ കാക്കപ്പൂ അതിന്റെ പൂർണ്ണ ശോഭയോടെ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് മാടായിപ്പാറയിൽ കാണാൻ കഴിഞ്ഞത്. ഈ പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും പതറാതെ നിന്ന ഒരു സംഘം കലാകാരന്മാരുടെ ഇച്ഛാശക്തിയാണ് അവിടെ വിജയം കണ്ടത്.

പരിസ്ഥിതി രാഷ്ട്രീയം

കേരളത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് മാടായിപ്പാറ പോലുള്ള ജൈവവൈവിധ്യവും പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യവുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ഏത് പ്രവർത്തനവും എക്കാലത്തും വലിയ രാഷ്ട്രീയ-പാരിസ്ഥിതിക ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെക്കാറുണ്ട്. ക്യാമ്പിനെതിരെ ഉയർന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളും, സംഘാടകർ അവരെ 'കപട പരിസ്ഥിതി സ്നേഹികൾ' എന്ന് വിമർശിക്കുന്നതും ഈ പരിസ്ഥിതി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനകളാണ്. താൻ അവിടെ എത്തിയാൽ അത് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ 'മൈലേജ്' നൽകും എന്ന ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയുടെ പരാമർശവും ഈ സമരങ്ങളുടെ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കലാരംഗത്തെ ഉൾപ്പോരുകളും സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയവും  

കണ്ണൂരിലെ ചില പ്രമുഖ കലാകാരന്മാർ പിന്നിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാണ് ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചതെന്നും, ഒരു കലാകൂട്ടായ്മയെ തകർക്കാൻ ശ്രമിച്ചതെന്നും സംഘാടകർ ആരോപിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് വിരൽചൂണ്ടുന്നത് പ്രാദേശിക കലാരംഗത്തെ വ്യക്തിവൈരാഗ്യങ്ങൾ, ഈഗോ ക്ലാഷുകൾ, ലോബീയിംഗ് എന്നിവയിലേക്കാണ്. അധികാരവും പ്രശസ്തിയുമുള്ള വലിയ കലാകാരന്മാരെ സ്വാധീനിക്കാൻ പ്രാദേശികമായി നടക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പ് പോരുകളും ഇതിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.

മണ്ണിലേക്കിറങ്ങേണ്ടതിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ

കാക്കപ്പൂ ക്യാമ്പും അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുണ്ടായ വിവാദങ്ങളും ബാക്കിവെക്കുന്നത് കേവലം വ്യക്തിപരമായ ആരോപണ പ്രത്യാരോപണങ്ങൾ മാത്രമല്ല, കലാസമൂഹത്തിനാകെ മായാത്ത ഒരു വലിയ പാഠം കൂടിയാണ്. നാം എത്ര ഉന്നതിയിൽ സഞ്ചരിച്ചാലും, എത്ര ഉയരങ്ങളിൽ പറന്നാലും, ആത്യന്തികമായി സമ്മാനം വാങ്ങുവാൻ മാടായിപ്പാറ പോലുള്ള ഭൂമിയിൽ തന്നെ വന്നിറങ്ങണം എന്ന വലിയ യാഥാർത്ഥ്യമാണത്. കൊച്ചി ബിനാലെയുടെ ഉന്നതങ്ങളിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അതിരുകളില്ലാത്ത പ്രശസ്തി നേടുമ്പോഴും ഒരു കലാകാരന്റെ യഥാർത്ഥ കരുത്ത് കിടക്കുന്നത് അവനെ സ്നേഹിക്കുകയും വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അടിസ്ഥാന തലത്തിലെ സാധാരണ കലാകാരന്മാർക്കിടയിലാണ്.

ഈ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാമെല്ലാവരും, പ്രത്യേകിച്ച് ബോസ് കൃഷ്ണമാചാരിയെപ്പോലുള്ള മുതിർന്ന കലാകാരന്മാർ തിരിച്ചറിയേണ്ടത് ഈ മണ്ണിലേക്കുള്ള മടങ്ങിയിറങ്ങലിന്റെയും വേരുകളെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്നതിന്റെയും പ്രാധാന്യമാണ്. അധികാരത്തിന്റെയോ പ്രശസ്തിയുടെയോ ഗർവ്വല്ല, മറിച്ച് താഴെത്തട്ടിലുള്ള സഹകലാകാരന്മാരോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ധാർമ്മികതയുമാണ് ഒരു വ്യക്തിയെ യഥാർത്ഥ കലാകാരനാക്കുന്നത്.

ഒരു വ്യക്തിയുടെ അസാന്നിധ്യം കൊണ്ട് തകർന്നുപോകാതെ, കലയെക്കൊണ്ട് തന്നെ കലയെ ആഘോഷിച്ച മാടായിപ്പാറയിലെ മുന്നൂറ്റിയൻപതിലധികം വരുന്ന കലാകാരന്മാരുടെ കൂട്ടായ്മ അടിവരയിട്ടുറപ്പിക്കുന്നതും ഇതേ സന്ദേശം തന്നെയാണ്. കാലുറപ്പിച്ചു നിർത്താൻ മണ്ണില്ലാത്തവന് ആകാശങ്ങളിലെ പറക്കലുകൾക്ക് അർത്ഥമില്ലെന്ന് കാക്കപ്പൂക്കൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

വെങ്കിടേഷ് പറപ്പുള്ളി : ലേശം സാഹിത്യം